ทำงานมา 5 ปีถูกเลิกจ้าง ได้ค่าชดเชยกี่เดือน?

อายุงานครบ 3 ปีแต่ไม่ถึง 6 ปี กฎหมายแรงงานกำหนดค่าชดเชยขั้นต่ำเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 180 วัน (ประมาณ 6 เดือน) ทั้งนี้เป็นอัตราขั้นต่ำตามขั้นบันไดอายุงาน นายจ้างจะจ่ายมากกว่านี้ก็ได้ ควรให้ทนายตรวจสอบฐานเงินเดือนและสิทธิอื่นที่อาจได้เพิ่ม

ลาออกเองได้ค่าชดเชยไหม?

การลาออกด้วยความสมัครใจของลูกจ้างเองโดยทั่วไปไม่มีสิทธิได้ค่าชดเชย เพราะค่าชดเชยเป็นสิทธิกรณีถูกนายจ้าง 'เลิกจ้าง' แต่หากนายจ้างกดดันหรือบีบให้เขียนใบลาออกทั้งที่ความจริงคือการเลิกจ้าง อาจถือเป็นการเลิกจ้างได้ ควรปรึกษาทนายก่อนเซ็นเอกสารใด ๆ

นายจ้างไม่จ่ายค่าชดเชย ต้องทำอย่างไร?

ลูกจ้างสามารถยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานในพื้นที่ หรือฟ้องคดีต่อศาลแรงงานได้ คดีแรงงานไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาลและมีกระบวนการที่ออกแบบมาให้ลูกจ้างเข้าถึงง่าย แต่มีกำหนดอายุความ จึงควรปรึกษาทนายเพื่อรักษาสิทธิแต่เนิ่น ๆ

เลิกจ้างเพราะบริษัทขาดทุน ยังต้องจ่ายค่าชดเชยไหม?

ต้องจ่าย การที่กิจการประสบปัญหาทางเศรษฐกิจไม่ใช่เหตุยกเว้นการจ่ายค่าชดเชย ลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างยังมีสิทธิได้ค่าชดเชยตามอายุงาน เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นเฉพาะ เช่น ทุจริตหรือจงใจทำให้นายจ้างเสียหาย

ถูกเลิกจ้างปากเปล่า ไม่มีหนังสือ ฟ้องได้ไหม?

ฟ้องได้ การเลิกจ้างไม่จำเป็นต้องเป็นหนังสือเสมอไป หากมีหลักฐานว่านายจ้างให้ออกจากงาน เช่น ข้อความแชต พยานบุคคล หรือการปิดการเข้าระบบ ก็ใช้พิสูจน์ได้ ทนายจะช่วยรวบรวมพยานหลักฐานให้รัดกุม

ถูกเลิกจ้างได้ค่าชดเชยเท่าไหร่? คู่มือสิทธิลูกจ้างฉบับเข้าใจง่าย 2026

ถูกเลิกจ้างกะทันหัน — ตั้งสติก่อนเซ็นอะไร

หนึ่งในสายที่เราได้รับบ่อยที่สุดคือ "พี่ครับ ผมโดนเลิกจ้างเมื่อเช้า เขาให้เซ็นเอกสารแล้วให้กลับบ้านเลย ผมควรทำยังไง?" — ความรู้สึกตกใจ กังวลเรื่องเงิน และไม่รู้สิทธิของตัวเอง ทำให้ลูกจ้างหลายคนเซ็นเอกสารโดยไม่ได้อ่าน หรือยอมรับเงินก้อนที่น้อยกว่าที่ควรได้

คู่มือนี้สรุปสิทธิหลัก ๆ ของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง เพื่อให้คุณรู้ว่า "ควรได้อะไรบ้าง" ก่อนตัดสินใจ และเมื่อไรที่ควรปรึกษาทนายคดีแรงงาน

ข้อมูลในหน้านี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาเฉพาะกรณี เพราะรายละเอียดสิทธิขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละคน

เงินที่ลูกจ้างอาจมีสิทธิได้เมื่อถูกเลิกจ้าง

เมื่อถูกเลิกจ้าง เงินที่ควรพิจารณาไม่ได้มีแค่ "ค่าชดเชย" ก้อนเดียว แต่มักประกอบด้วยหลายส่วน

1. ค่าชดเชย (Severance Pay)

เป็นเงินที่นายจ้างต้องจ่ายเมื่อเลิกจ้างลูกจ้างที่ทำงานครบระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด โดยคิดเป็น ขั้นบันไดตามอายุงาน — ยิ่งทำงานนาน ยิ่งได้มาก โดยทั่วไปมีโครงสร้างดังนี้ (อัตราขั้นต่ำ คิดจากค่าจ้างอัตราสุดท้าย)

อายุงาน	ค่าชดเชยขั้นต่ำ
ครบ 120 วัน แต่ไม่ถึง 1 ปี	30 วัน
ครบ 1 ปี แต่ไม่ถึง 3 ปี	90 วัน
ครบ 3 ปี แต่ไม่ถึง 6 ปี	180 วัน
ครบ 6 ปี แต่ไม่ถึง 10 ปี	240 วัน
ครบ 10 ปี แต่ไม่ถึง 20 ปี	300 วัน
ครบ 20 ปีขึ้นไป	400 วัน

อัตราข้างต้นเป็นมาตรฐานที่ใช้กันโดยทั่วไป แต่กฎหมายอาจมีการปรับปรุง และฐาน "ค่าจ้างอัตราสุดท้าย" อาจรวมเงินบางประเภทที่ลูกจ้างมักมองข้าม ควรให้ทนายช่วยคำนวณให้ถูกต้อง

2. ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า (สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า)

หากนายจ้างจะเลิกจ้าง ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าตามรอบการจ่ายค่าจ้าง หากให้ออกทันทีโดยไม่บอกล่วงหน้า ลูกจ้างมีสิทธิได้ "สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า" เพิ่มอีกส่วนหนึ่ง — แยกต่างหากจากค่าชดเชย

3. ค่าจ้างและสิทธิค้างจ่ายอื่น ๆ

เช่น ค่าจ้างวันที่ยังทำงานแต่ยังไม่ได้รับ ค่าวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ยังไม่ได้ใช้ (วันลาพักร้อนสะสม) โบนัสหรือคอมมิชชั่นตามข้อตกลง เงินเหล่านี้นายจ้างต้องจ่ายไม่ว่าจะเลิกจ้างด้วยเหตุใด

4. ค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม

หากการเลิกจ้างไม่มีเหตุผลอันสมควรเพียงพอ ศาลแรงงานอาจสั่งให้นายจ้างรับกลับเข้าทำงาน หรือจ่ายค่าเสียหายเพิ่มเติม ซึ่งเป็นคนละส่วนกับค่าชดเชย

"เลิกจ้างเป็นธรรม" กับ "เลิกจ้างไม่เป็นธรรม" ต่างกันอย่างไร

นายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างได้ แต่ต้องมี เหตุผลอันสมควร การเลิกจ้างที่กลั่นแกล้ง เลือกปฏิบัติ หรือไม่มีเหตุผลรองรับ อาจถือเป็นการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม แม้นายจ้างจะจ่ายค่าชดเชยครบแล้วก็ตาม ลูกจ้างยังอาจเรียกค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมเพิ่มได้

ในทางกลับกัน หากลูกจ้าง ทุจริต จงใจทำให้นายจ้างเสียหายร้ายแรง ละทิ้งหน้าที่ หรือฝ่าฝืนระเบียบร้ายแรง นายจ้างอาจเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ซึ่งเป็นข้อยกเว้นที่ต้องพิสูจน์ให้ชัด การประเมินว่ากรณีของคุณเข้าข้อยกเว้นหรือไม่ คือจุดที่ทนายคดีแรงงานช่วยได้มากที่สุด

ขั้นตอนเมื่อถูกเลิกจ้าง — ทำอะไรก่อนหลัง

อย่าเพิ่งเซ็นเอกสารที่ไม่เข้าใจ โดยเฉพาะ "ใบลาออก" หรือเอกสารที่ระบุว่าสละสิทธิเรียกร้อง การลาออกเองทำให้เสียสิทธิค่าชดเชย
เก็บหลักฐานทุกอย่าง สัญญาจ้าง สลิปเงินเดือน ข้อความแชต อีเมล หนังสือเลิกจ้าง บัตรพนักงาน รายการเข้า-ออกงาน
บันทึกไทม์ไลน์ วันที่เริ่มงาน วันที่ถูกเลิกจ้าง ใครพูดอะไร
ปรึกษาทนายหรือพนักงานตรวจแรงงานโดยเร็ว เพราะการเรียกร้องมีกำหนดอายุความ

เรียกร้องสิทธิได้ที่ไหน

ลูกจ้างมีสองช่องทางหลัก คือ (1) ยื่นคำร้องต่อ พนักงานตรวจแรงงาน ในพื้นที่ ซึ่งจะมีคำสั่งให้นายจ้างจ่ายได้ และ (2) ฟ้องคดีต่อศาลแรงงาน จุดเด่นของคดีแรงงานคือ ลูกจ้างไม่ต้องเสียค่าขึ้นศาล กระบวนพิจารณาเน้นความรวดเร็วและเป็นกันเอง และศาลมักไกล่เกลี่ยให้ก่อน

สำนักงานของเราดูแลคดีแรงงานทั้งฝั่งขอนแก่นและภาคอีสาน รวมถึงพื้นที่กรุงเทพฯ และนิคมอุตสาหกรรมต่าง ๆ อ่านเพิ่มเรื่องบริการคดีแรงงานที่ขอนแก่น หรือคดีแรงงานในกรุงเทพฯ

คำถามที่ลูกจ้างมักถามเราบ่อย

นอกจากคำถามท้ายบทความ ลูกจ้างมักกังวลว่า "ฟ้องไปแล้วจะหางานใหม่ยากไหม" หรือ "นายจ้างใหญ่กว่าเรา สู้ได้เหรอ" — ในทางปฏิบัติ กฎหมายแรงงานออกแบบมาเพื่อคุ้มครองลูกจ้างที่อยู่ในฐานะเสียเปรียบ และข้อมูลการฟ้องคดีไม่ใช่สิ่งที่นายจ้างใหม่จะเห็นได้ทั่วไป

สรุป

ถูกเลิกจ้างไม่ได้แปลว่าคุณไม่มีสิทธิ — ในหลายกรณีลูกจ้างมีสิทธิได้ทั้งค่าชดเชย ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า และค่าเสียหายอื่น ๆ มากกว่าที่นายจ้างเสนอ สิ่งสำคัญคืออย่าเพิ่งเซ็นสละสิทธิ และปรึกษาทนายก่อนหมดอายุความ

หากคุณเพิ่งถูกเลิกจ้างและไม่แน่ใจว่าควรได้อะไรบ้าง ปรึกษาทีมทนายคดีแรงงานของเรา หรือเริ่มประเมินกรณีเบื้องต้น เราช่วยคำนวณสิทธิและวางแผนเรียกร้องให้ได้เต็มจำนวน