ถูกตำรวจจับ ต้องให้การทันทีไหม?

ผู้ถูกจับมีสิทธิที่จะไม่ให้การ และสิ่งที่ให้การอาจถูกใช้เป็นพยานหลักฐานได้ จึงควรใช้สิทธิขอพบและปรึกษาทนายก่อนให้การในชั้นสอบสวน การให้การโดยยังไม่เข้าใจข้อกล่าวหาหรือยังไม่มีทนายอยู่ด้วย เป็นจุดที่หลายคนเสียเปรียบ

เรียกทนายได้ตั้งแต่ตอนไหน?

ได้ตั้งแต่ถูกจับหรือถูกควบคุมตัว ผู้ต้องหามีสิทธิพบและปรึกษาทนายเป็นการเฉพาะตัว และให้ทนายเข้าฟังการสอบปากคำได้ ยิ่งทนายเข้ามาเร็วเท่าไร ยิ่งช่วยปกป้องสิทธิและวางรูปคดีได้ดีเท่านั้น

ขอประกันตัวใช้เงินหรือหลักทรัพย์เท่าไหร่?

ไม่มีอัตราตายตัว ขึ้นอยู่กับฐานความผิด ความหนักเบาของคดี และดุลพินิจของพนักงานสอบสวน อัยการ หรือศาล หลักประกันอาจเป็นเงินสด โฉนดที่ดิน ตำแหน่งข้าราชการ หรือใช้บริษัทประกันอิสรภาพ ทนายช่วยเตรียมคำร้องและหลักทรัพย์ให้เหมาะกับคดี

ไม่มีเงินหรือหลักทรัพย์ประกันตัว ทำอย่างไร?

ยังมีทางเลือก เช่น ยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวโดยใช้หลักประกันที่น้อยลงหรือไม่มีหลักประกันพร้อมเหตุผลประกอบ ใช้บุคคลเป็นนายประกัน หรือใช้กองทุนยุติธรรม ทนายจะช่วยประเมินช่องทางที่เป็นไปได้ในแต่ละคดี

ตำรวจขอดูโทรศัพท์หรือขอค้น ต้องยอมไหม?

การค้นตัว ค้นบ้าน หรือเข้าถึงข้อมูลในโทรศัพท์ มีเงื่อนไขและขั้นตอนตามกฎหมาย ไม่ใช่ทุกกรณีที่ทำได้ทันที คุณมีสิทธิสอบถามเหตุและอำนาจในการค้น ควรปรึกษาทนายก่อนยินยอมให้เข้าถึงข้อมูลส่วนตัว

ทนายคดีอาญา: สิทธิผู้ต้องหา การประกันตัว และสิ่งที่ต้องทำเมื่อถูกจับ 2026

เมื่อถูกจับหรือถูกดำเนินคดี — สิ่งแรกที่ต้องรู้

สายที่เร่งด่วนที่สุดที่เราได้รับ มักขึ้นต้นว่า "พี่ครับ พ่อผมโดนจับ ตอนนี้อยู่โรงพัก ต้องทำยังไง?" ในนาทีนั้นความตกใจทำให้คนตัดสินใจผิดพลาดได้ง่าย — ทั้งการรีบให้การ การเซ็นเอกสารโดยไม่อ่าน หรือการเชื่อคำแนะนำที่ไม่ถูกต้อง

คู่มือนี้สรุปสิ่งที่ควรรู้และควรทำเมื่อคุณหรือคนในครอบครัวตกเป็นผู้ต้องหาคดีอาญา เพื่อให้รักษาสิทธิไว้ได้ตั้งแต่ต้น

เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาเฉพาะกรณี คดีอาญาแต่ละเรื่องมีรายละเอียดต่างกัน ควรปรึกษาทนายโดยเร็ว

48 ชั่วโมงแรกหลังถูกจับ — ช่วงที่สำคัญที่สุด

ช่วงแรกหลังถูกควบคุมตัวคือช่วงที่การตัดสินใจมีผลต่อทั้งคดีมากที่สุด สิ่งที่ควรทำ

ตั้งสติ และใช้สิทธิที่จะไม่ให้การจนกว่าจะปรึกษาทนาย — สิ่งที่พูดในชั้นนี้อาจกลายเป็นพยานหลักฐาน
แจ้งญาติและติดต่อทนายทันที — ผู้ถูกจับมีสิทธิแจ้งให้ญาติทราบและพบทนาย
จดจำรายละเอียด — เวลา สถานที่ เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ข้อกล่าวหาที่แจ้ง
อย่าเซ็นเอกสารที่ไม่เข้าใจ โดยเฉพาะบันทึกคำให้การหรือเอกสารยินยอม

สิทธิของผู้ถูกจับและผู้ต้องหา

กฎหมายรับรองสิทธิหลายอย่างเพื่อคุ้มครองผู้ต้องหา เช่น

สิทธิที่จะได้รับแจ้งข้อกล่าวหาและเหตุแห่งการจับ
สิทธิที่จะไม่ให้การ และการไม่ให้การไม่ถือเป็นการยอมรับผิด
สิทธิพบและปรึกษาทนายเป็นการเฉพาะตัว และให้ทนายเข้าฟังการสอบปากคำ
สิทธิแจ้งญาติหรือผู้ที่ไว้วางใจ
สิทธิได้รับการปฏิบัติอย่างเหมาะสมและไม่ถูกบังคับให้รับสารภาพ

การรู้และใช้สิทธิเหล่านี้ตั้งแต่ต้น คือเกราะป้องกันที่สำคัญที่สุดของผู้ต้องหา

ขั้นตอนของคดีอาญาโดยสังเขป

แม้แต่ละคดีต่างกัน แต่โดยทั่วไปคดีอาญาเดินผ่านขั้นตอนหลัก ๆ ดังนี้

ชั้นสอบสวน (ตำรวจ) — รวบรวมพยานหลักฐาน แจ้งข้อกล่าวหา สอบปากคำ
ชั้นพนักงานอัยการ — พิจารณาสำนวนว่าจะสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้อง
ชั้นศาล — สืบพยาน พิจารณาคดี และมีคำพิพากษา
ชั้นอุทธรณ์/ฎีกา — หากไม่เห็นด้วยกับคำพิพากษา ยังมีสิทธิอุทธรณ์ตามลำดับชั้นศาล

ในแต่ละชั้น ทนายมีบทบาทต่างกัน ตั้งแต่ดูแลการให้การ ยื่นคำร้องต่าง ๆ ต่อสู้เรื่องการสั่งฟ้อง ไปจนถึงการนำสืบพยานในศาล

ระบบการประกันตัว (ปล่อยชั่วคราว)

หลายครอบครัวกังวลที่สุดเรื่อง "จะเอาคนออกมาได้ยังไง" การประกันตัวคือการขอปล่อยตัวชั่วคราวระหว่างดำเนินคดี โดยมีหลักประกันว่าจะมาตามนัด

หลักประกัน อาจเป็นเงินสด โฉนดที่ดิน สมุดบัญชี ตำแหน่งหน้าที่ราชการ หรือใช้บริษัทประกันอิสรภาพ
จำนวนหลักประกัน ขึ้นกับฐานความผิดและดุลพินิจของเจ้าพนักงานหรือศาล ไม่มีอัตราตายตัว
หากไม่มีหลักทรัพย์เพียงพอ ยังมีช่องทาง เช่น ขอลดหลักประกัน ใช้บุคคลเป็นนายประกัน หรือใช้กองทุนยุติธรรม

ทนายช่วยได้มากในขั้นนี้ — ทั้งการเตรียมคำร้อง จัดเตรียมหลักทรัพย์ และยกเหตุผลสนับสนุนเพื่อเพิ่มโอกาสได้รับการปล่อยชั่วคราว

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

รีบให้การหรือรับสารภาพก่อนเข้าใจข้อกล่าวหาและก่อนมีทนาย
เชื่อคำแนะนำจาก "คนรู้จัก" ที่ไม่ใช่ทนาย
ปล่อยให้เลยกำหนดเวลายื่นคำร้องหรืออุทธรณ์
ไม่เก็บหลักฐานฝ่ายตนเอง เช่น พยาน กล้องวงจรปิด ข้อความ

ทนายคดีอาญาช่วยอะไรได้บ้าง

ตั้งแต่ชั่วโมงแรก ทนายช่วยดูแลการให้การให้ไม่เสียเปรียบ ยื่นขอประกันตัว ตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของการจับ-ค้น ต่อสู้เรื่องการสั่งฟ้อง วางรูปคดีและนำสืบพยานในศาล รวมถึงเจรจาในกรณีที่เหมาะสม

สำนักงานของเรารับว่าความคดีอาญาทั้งในขอนแก่น ภาคอีสาน และกรุงเทพฯ ดูเพิ่มที่บริการทนายคดีอาญาขอนแก่น หรือคดีอาญาในกรุงเทพฯ และอ่านเรื่องที่เกี่ยวข้องอย่างการรับมือบัญชีม้าและคดีฉ้อโกงออนไลน์

สรุป

เมื่อตกเป็นผู้ต้องหา สิ่งที่ปกป้องคุณได้ดีที่สุดในนาทีแรกคือ "การรู้สิทธิและไม่รีบให้การก่อนมีทนาย" จากนั้นคือการมีทนายที่เข้ามาดูแลตั้งแต่ชั้นจับกุม ขอประกันตัว ไปจนถึงการต่อสู้คดีในศาล

หากคุณหรือคนในครอบครัวกำลังเผชิญคดีอาญา ติดต่อทีมทนายคดีอาญาของเราได้ทันที หรือเล่ารายละเอียดเบื้องต้น ยิ่งเริ่มเร็ว ยิ่งรักษาสิทธิได้มาก